Kısa cevap: Tip 1 ve Tip 2 diyabet kesin elenme sebebidir; "Şeker Başlangıcı" (Gizli Şeker) ise yapılan Şeker Yükleme Testi (OGTT) sonucunda değerlerin 140 mg/dL üzerinde çıkması durumunda askeri öğrenciliğe engel teşkil eder.
MSÜ Harp Okulları ve Astsubay MYO adayları "Sağlık Şartları" hakkında bilgi almak isteyen öğrenciler.
Gizli Şeker ve İnsülin Direnci MSÜ'ye Engel Mi?
Halk arasında "Şeker Başlangıcı" veya "Gizli Şeker" olarak bilinen durum (Prediyabet), MSÜ sağlık mülakatlarında adayların en çok elendiği sinsi konulardan biridir. Aday kendini sağlıklı hissetse bile, kan tahlilinde çıkan milimetrik sapmalar askeri hayallerinizi bitirebilir.
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'ne göre durum şöyledir:
1. Tip 1 ve Tip 2 Diyabet
Öncelikle şu yanlışı düzeltelim: Diyabet hastası birinin (insülin veya hap kullanması fark etmeksizin) askeri öğrenci olma ihtimali SIFIRDIR. "İlaçla kontrol altında" olması durumu değiştirmez; diyabet tanısı alan adaylar A Dilimi (Tam Sağlam) şartını sağlamadığı için doğrudan elenir.
2. Şeker Başlangıcı (Prediyabet) Durumu
Dahiliye doktoru, açlık kan şekeriniz sınırda çıkarsa (örneğin 100 mg/dL üzeri), sizden OGTT (Şeker Yükleme Testi) ister. İşte dananın kuyruğu burada kopar:
- Bozulmuş Açlık Glikozu: Açlık şekeriniz sürekli 100-125 mg/dL arasında çıkıyorsa elenirsiniz.
- Bozulmuş Glikoz Toleransı: Şeker yüklemesi yapıldıktan 2. saat sonraki şekeriniz 140 mg/dL ile 199 mg/dL arasında çıkarsa, buna "Gizli Şeker" denir ve elenme sebebidir.
3. İnsülin Direnci (HOMA-IR)
Açlık şekeriniz normal olsa bile, eğer kilo fazlanız varsa doktor "İnsülin Direnci"ne (HOMA-IR) bakabilir. İnsülin direncinin çok yüksek olması ve buna eşlik eden karaciğer yağlanması gibi durumlar, metabolik sendrom başlangıcı sayılarak elenmenize neden olabilir.
Askeri öğrenci adayının metabolizması saat gibi işlemelidir. "Şekerim biraz sınırda" demek, sivil hayatta "dikkat et" denilip geçilecek bir durumken, askeri mülakatta "Sağlam Değil" damgası yemenize neden olur.